PRACA ORYGINALNA
CZY EKSPOZYCJA NA NIEPRZYJEMNE ZAPACHY (ODORY) SZKODZI ZDROWIU CZŁOWIEKA? (smród nasz powszedni)
Więcej
Ukryj
1
Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Jarosławiu
2
Politechnika Rzeszowska w Rzeszowie
3
Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Przemyślu
Data publikacji: 29-06-2026
Człowiek. Systemy. Bezpieczeństwo 2026;2(1):17-42
SŁOWA KLUCZOWE
STRESZCZENIE
Wszędzie tam, gdzie człowiek przejawia swoją jakąkolwiek działalność gospodarczą, pojawiają się odpady, często w formie śmieci, ścieków, resztek gospodarczych oraz wydalane są do środowiska różne gazy, pyły i niebezpieczne związki chemiczne, które prowadzą do powstawania tzw. bioaerozoli i odorów – nieprzyjemnych zapachów. Bioaerozole, ze względu na ich skład jakościowy (drobnoustroje saprofityczne, zakaźne i mieszane), stanowią duże zagrożenie dla zdrowia ludzkiego. Zagrożenie epidemiologiczne bioaerozoli polega na tym, że roznoszą one z prądem powietrza te drobnoustroje, które po wyschnięciu nie tracą swej żywotności i zjadliwości. Nieprzyjemne zapachy pojawiają się w wyniku mikrobiologicznego rozkładu związków organicznych. Odory, które występują w otoczeniu źródeł emisji (oczyszczalnie ścieków, składowiska, wysypiska odpadów czy kompostownie), są główną przyczyną skarg ludności na jakość środowiska. Wyczuwalny nieprzyjemny zapach wywołują liczne związki chemiczne, najczęściej zawierające siarkę, jak siarkowodór i merkaptan (tiole), tworzące mieszaninę. Im odpady są bogatsze w siarkę, tym więcej siarczków i merkaptanów wyprodukują bakterie, a co za tym idzie tym bardziej będą śmierdzieć. Odory stanowią znaczny dyskomfort psychiczny. Szkodliwe działanie odorów polega przede wszystkim na destrukcyjnym wpływie na psychikę ludzi, w następstwie czego mogą występować lub potęgować się niedomagania ze strony układu somatycznego. Dezodoryzacja gazów może polegać na: usuwaniu zanieczyszczeń uciążliwych zapachowo, często występujących w ilościach śladowych obok dominujących zanieczyszczeń; przekształcaniu zanieczyszczeń zapachowo uciążliwych w bezwonne lub charakteryzujące się wysokim progiem węchowej wyczuwalności: wprowadzaniu domieszek, zmieniających charakter zapachu lub zmniejszających jego intensywność (środki maskujące i neutralizujące).